Internet via de satelliet: hoe werkt het en voor wie?

Woon je op een prachtige, afgelegen plek, maar is de internetverbinding er om te huilen? Als een vaste kabel- of glasvezelaansluiting ontbreekt, lijkt de digitale wereld soms ver weg. Gelukkig is er een oplossing die bijna overal werkt: internet via satelliet. Het is een techniek die al jaren bestaat, maar recentelijk door nieuwe spelers weer volop in de belangstelling staat. Maar wat is het precies, en is het een goed alternatief voor een traditionele aansluiting?

Inhoudsopgave

1. Hoe werkt internet via de satelliet precies?
2. Het addertje onder het gras: vertraging (latency)
3. Voor wie is satellietinternet een uitkomst?
4. De ideale oplossing voor het buitengebied
5. Voldoende snelheid voor dagelijks gebruik
6. De nadelen: waar moet je rekening mee houden?
7. Hogere latency: niet voor gamers en videobellers
8. Gevoeligheid voor extreem weer
9. Installatie en kosten
10. Nieuwe ontwikkelingen: LEO-satellieten

Welke optie het beste bij jouw adres past, hangt af van wat er beschikbaar is.

Optie	Snelheid-indicatie	Voor wie
Glasvezel	Tot 8 Gbit/s	Wie glasvezel op het adres heeft
Kabel (Ziggo)	Tot 1 Gbit/s	Wie in een Ziggo-dekkingsgebied woont
DSL	Tot circa 100 Mbit/s	Wie nog geen glasvezel of kabel heeft
4G/5G-router	Wisselend, afhankelijk van mobiel bereik	Buitengebied zonder vaste lijn
Satelliet	Beperkter en met vertraging	Wie geen vaste of mobiele optie heeft

Onderstaand schema geeft een overzicht van de mogelijkheden.

Hoe werkt internet via de satelliet precies?

De techniek achter satellietinternet is in de kern vrij eenvoudig en bestaat uit drie onderdelen. Thuis krijg je een schotelantenne, vergelijkbaar met eentje voor televisieontvangst. Deze schotel communiceert met een satelliet die in een baan om de aarde draait. Die satelliet stuurt het signaal vervolgens door naar een grondstation van de provider. Dit grondstation is wél verbonden met het wereldwijde internet. Jouw dataverzoek, bijvoorbeeld het openen van een webpagina, legt dus een enorme weg af: van jouw huis naar de ruimte, en weer terug naar de aarde.

De installatie vereist wat meer werk dan het inpluggen van een standaard modem. De schotel moet buiten worden geplaatst, meestal op het dak of aan de gevel, met een vrij en ononderbroken zicht op de hemel in een specifieke richting. Een monteur is hier vaak voor nodig. Vanaf de schotel loopt een kabel naar binnen naar een speciaal modem dat het satellietsignaal omzet naar een bruikbaar internetsignaal voor je computer, tablet of telefoon.

Het addertje onder het gras: vertraging (latency)

De grootste technische uitdaging van internet via de satelliet is de afstand. De meeste traditionele internetsatellieten bevinden zich in een geostationaire baan op zo’n 36.000 kilometer boven de evenaar. Je internetsignaal moet die afstand dus twee keer afleggen: omhoog en weer omlaag. Zelfs met de snelheid van het licht zorgt dit voor een merkbare vertraging. Deze vertraging noemen we ‘latency’ of ‘ping’.

Bij een glasvezel- of kabelverbinding is de latency heel laag, vaak onder de 20 milliseconden (ms), omdat het signaal via een relatief korte fysieke kabel reist. Bij satellietinternet kan de latency oplopen tot 600 ms of meer. Je downloadsnelheid kan prima zijn, maar elke actie die je online uitvoert heeft een kleine, voelbare ‘denktijd’. Je kunt je eigen latency meten met onze speedtest om een idee te krijgen van je huidige verbinding.

Voor wie is satellietinternet een uitkomst?

Ondanks de nadelen is satellietinternet voor een specifieke groep mensen de best denkbare oplossing. Soms is het zelfs de enige oplossing.

De ideale oplossing voor het buitengebied

De belangrijkste troef van satellietinternet is de beschikbaarheid. Het werkt letterlijk overal, zolang de schotel de hemel kan zien. Woon je in een afgelegen boerderij, een recreatiewoning diep in het bos, of op een woonboot waar geen enkele provider een kabel wil of kan aanleggen? Dan is satellietinternet de technologie die je toch verbindt met de buitenwereld. Het is de ultieme oplossing voor locaties die vallen onder de noemer ‘witte gebieden’, waar geen snelle vaste netwerken zijn. Meer over deze situatie lees je in ons artikel over internet in het buitengebied.

Voldoende snelheid voor dagelijks gebruik

De snelheden van moderne satellietverbindingen zijn vaak meer dan voldoende voor de meeste dagelijkse taken. Denk aan e-mailen, internetbankieren, surfen op websites en het streamen van films en series. Diensten als Netflix of Videoland werken doorgaans prima, omdat ze de video van tevoren kunnen bufferen. Hierdoor merk je weinig van de hogere latency. Een avondje je favoriete serie kijken is dus geen enkel probleem. Bekijk hier een overzicht van streamingdiensten in Nederland.

De nadelen: waar moet je rekening mee houden?

Satellietinternet is een compromis. De universele dekking komt met een aantal nadelen die voor sommige gebruikers zwaar wegen.

Hogere latency: niet voor gamers en videobellers

We noemden het al: de hoge latency. Voor de meeste internetgebruikers is dit geen ramp, maar voor twee groepen wel. Ten eerste de fanatieke online gamers. Bij snelle spellen zoals shooters is elke milliseconde van belang. Een vertraging van een halve seconde betekent dat je constant achter de feiten aanloopt. Satellietinternet is hiervoor echt ongeschikt. Ten tweede mensen die veel videobellen voor werk of privé. Hoewel het werkt, zorgt de vertraging voor ongemakkelijke stiltes en praat je elkaar makkelijker in de rede. Het voelt minder natuurlijk dan een gesprek via een verbinding met lage latency.

Gevoeligheid voor extreem weer

Net als bij televisie via de schotel, kan het signaal tijdelijk verstoord raken door zeer extreme weersomstandigheden. Denk aan een hevige onweersbui, extreme hagel of een dik pak sneeuw op de schotel. De verbinding is dan niet direct helemaal weg, maar kan wel trager worden of tijdelijk wegvallen. In de praktijk valt dit in Nederland meestal mee, maar het is een factor om rekening mee te houden.

Installatie en kosten

De aanschaf en installatie van de hardware (de schotel en het modem) brengen eenmalige kosten met zich mee. Deze apparatuur moet je vaak kopen of huren. Daarnaast zijn de maandelijkse abonnementskosten doorgaans hoger dan die van een vergelijkbaar snelheidsabonnement via de kabel of glasvezel. Je betaalt voor de unieke technologie en de mogelijkheid om overal online te zijn.

Nieuwe ontwikkelingen: LEO-satellieten

De laatste jaren is er een nieuwe generatie satellietinternet in opkomst, aangevoerd door partijen als Starlink. Zij gebruiken geen grote satellieten ver weg, maar duizenden kleine satellieten in een lage baan om de aarde (Low Earth Orbit, LEO). Omdat deze satellieten veel dichterbij zijn, op zo’n 550 kilometer hoogte, is de latency aanzienlijk lager. De prestaties komen hiermee dichter in de buurt van een vaste verbinding. De kosten zijn echter vaak nog steeds hoger en het blijft een niche-oplossing voor wie geen alternatieven heeft.

De hamvraag is dus niet óf satellietinternet werkt, maar of het de beste keuze is voor jouw adres. De eerste stap is daarom altijd een simpele postcodecheck. Doe de check op onze adreschecker om te zien of er toch een vast netwerk beschikbaar is. Is er echt niets anders? Dan is internet via de satelliet een uitstekend alternatief dat je toegang geeft tot de digitale snelweg. Voor alle adressen waar wel een vaste lijn ligt, raden we aan om de beschikbare pakketten te vergelijken via onze internet vergelijker. Zo weet je zeker dat je de beste verbinding voor jouw situatie kiest.

De bekendste aanbieder van satellietinternet is op dit moment Starlink. Voor wie dat systeem in de praktijk interessant is, lees je in Starlink in Nederland: voor wie is het wat.